Giáo trình

Giáo trình Cơ Sở Dữ Liệu

Science and Technology

Các mô hình dữ liệu

Tác giả: unknown

Khái niệm mô hình dữ liệu

Mô hình dữ liệu là một khuôn dạng của dữ liệu cho phép người dùng nhìn thấy dữ liệu dưới cấu trúc thuật ngữ để diễn tả mà ta gọi là lược đồ(scheme). Nó cho ta biết cấu trúc của cơ sở dữ liệu, bao gồm hai thành phần

  • Hệ thống ký hiệu để mô tả dữ liệu
  • Tập hợp các phép toán thao tác trên dữ liệu đó

Mô hình phân cấp (Hierarchical model)

Mô hình phân cấp được đưa ra vào những năm 60, trong mô hình này dữ liệu được tổ chức thành cấu trúc cây, các nút (node) là tập các thực thể, các cành là các mối quan hệ giữa hai nút theo mối quan hệ nhẩt định, cứng nhắc. Hay nói cách khác:

  • Là mô hình dữ liệu trong đó các bản ghi được sắp xếp theo cấu trúc top-down(tree).
  • Một con chỉ có một cha -> chỉ có một đường truy nhập tới dữ liệu đó trước.
  • Tập dữ liệu được tổ chức theo cấu trúc của mô hình dữ liệu phân cấp gọi là CSDL phân cấp

Vi dụ:

Dưới đây là một ví dụ về mô hình phân cấp quản lý nhân sự của một công ty

Mô hình mạng(Network model)

Mô hình mạng được đưa vào cuối những năm 60. Trong mô hình này dữ liệu được tổ chức thành một đồ thị có hướng, trong đó các đỉnh là các thực thể, các cung là quan hệ giữa hai đỉnh, một kiểu bản ghi có thể liên kết với nhiều kiểu bản ghi khác.

Một con có thể có nhiều cha -> có nhiều đường truy nhập đến một dữ liệu cho trước tập dữ liệu được tổ chức theo cấu trúc của mô hình dữ liệu mạng gọi là CSDL mạng

Ví dụ

Mô hình dữ liệu quan hệ(Relational model)

Mô hình này đượcc E.F Codd đưa vào đầu những năm 70, mô hình này dựa trên lý thuyết tập hợp và đại số quan hệ (chương sau). Vì tính chất chặt chẽ của toán học về lí thuyết tập hợp nên mô hình này đã mô tả dữ liệu một cách rõ ràng, mềm dẻo và là mô hình thông dụng nhất hiện nay. Hầu hết các hệ QTCSDL đều tổ chức dữ liệu theo mô hình dữ liệu quan hệ. Trong đó dữ liệu được tổ chức dưới dạng bảng các phép toán thao tác trên dữ liệu dựa trên lý thuyết tập hợp của toán học. Tập dữ liệu được tổ chức theo cấu trúc của mô hình dữ liệu quan hệ gọi là CSDL quan hệ.

Dữ liệu bảng được thể hiện như sau:

Mô hình dữ liệu hướng đối tượng (Object Oriented model)

  • Là mô hình dữ liệu trong đó các thuộc tính dữ liệu và các phương thức thao tác trên các thuộc tính đó đều được đóng gói trong các cấu trúc gọi là đối tượng.
  • Tập dữ liệu được tổ chức theo cấu trúc của mô hình dữ liệu hướng đối tượng gọi là CSDL hướng đối tượng.

Ví dụ

Chú ý:

Mô hình dữ liệu hướng đối tượng là mô hình của tương lai đang được phát triển và ngày càng hoàn thiện hơn