Lớp bao, lớp thành phần
Một lớp có thuộc tính là đối tượng của lớp khác gọi là lớp bao, ví dụ:
Class a
{
Private:
Int a, b;
...
} ;
Class b
{
Private:
Double x, y, z;
...
} ;
Class c
{
Private:
Int m, n;
A u;
B p, q;
...
} ;
Trong ví dụ trên thì:
C là lớp bao
A, b là các lớp thành phần (của c)
Hàm tạo của lớp bao
+ Chú ý là trong các phương thức của lớp bao không cho phép truy nhập trực tiếp đến các thuộc tính của các đối tượng của các lớp thành phần.
+ Vì vậy, khi xây dựng hàm tạo của lớp bao, phải sư dụng các hàm tạo của lớp thành phần để khởi gán cho các đối tượng thành phần của lớp bao.
Cách dùng hàm tạo của lớp thành phần để xây dựng hàm tạo của lớp bao
+ Để dùng hàm tạo (của lớp thành phần) khởi gán cho đối tưọng thành phần của lớp bao, ta sử dụng mẫu:
Tên_đối_tượng(danh sách giá trị)
+ Các mẫu trên cần viết bên ngoài thân hàm tạo, ngay sau dòng đầu tiên. Nói một cách cụ thể hơn, hàm tạo sẽ có dạng:
Tên_lớp(danh sách đối) : tên_đối_tượng( danh sách giá trị),
...
Tên_đối_tượng( danh sách giá trị)
{
// các câu lệnh trong thân hàm tạo
}
+ Danh sách giá trị lấy từ danh sách đối. Dựa vào danh sách giá trị, trình biên dịch sẽ biết cần dùng hàm tạo nào để khởi gán cho đối tượng. Nếu danh sách giá trị là rỗng thì hàm tạo không đối sẽ được sử dụng.
+ Các đối tượng muốn khởi gán bằng hàm tạo không đối có thể bỏ qua, không cần phải liệt kê trong hàm tạo. Nói cách khác: các đối tượng không được liệt kê trên dòng đầu hàm tạo của lớp bao, đều được khởi gán bằng hàm tạo không đối của lớp thành phần.
Class a
{
Private:
Int a, b;
Public:
a()
{
A=b=0;
}
A(int a1, int b1)
{
A = a1; b = b1;
}
...
} ;
Class b
{
Private:
Double x, y, z;
Public:
B()
{
X = y = z = 0.0 ;
}
B(double x1, double y1)
{
X = x1; y = y1; z = 0.0 ;
}
B(double x1, double y1, double z1)
{
X = x1; y = y1; z = z1 ;
}
...
} ;
Class c
{
Private:
Int m, n;
A u, v;
B p, q, r;
Public:
C(int m1, int n1,int a1, int b1, double x1, double y1, double x2, double y2, double z2) : u(), v(a1,b1), q(x1,y1), r(x2,y2,z2)
{
M = m1 ; n = n1;
}
} ;
Trong hàm tạo nói trên của lớp c, thì các đối tượng thành phần được khởi gán như sau:
U được khởi gán bằng hàm tạo không đối của lớp a
V được khởi gán bằng hàm tạo 2 đối của lớp a
Q được khởi gán bằng hàm tạo 2 đối của lớp b
R được khởi gán bằng hàm tạo 3 đối của lớp b
P (không có mặt) được khởi gán bằng hàm tạo không đối của lớp b
Sử dụng các phương thức của lớp thành phần
Mặc dù lớp bao có các thành phần đối tượng, nhưng trong lớp bao lại không được phép truy nhập đến các thuộc tính của các đối tượng này. Vì vậy giải pháp thông thường là:
+ Trong các lớp thành phần, xây dựng sẵn các phương thức để có thể lấy ra các thuộc tính của lớp.
+ Trong lớp bao dùng các phương thức của lớp thành phần để nhận các thuộc tính của các đối tượng thành viên cần dùng đến.
Các ví dụ
Hai chương trình dưới đây minh hoạ các điều đã nói trong các mục trên.
Trong ví dụ này xét 2 lớp:
Diem (điểm) và dt (đoạn thẳng)
Lớp diem là lớp thành phần của lớp dt
//ct4_12.cpp
// thuoc tinh doi tuong
#include <conio.h>
#include <iostream.h>
Class diem
{
Private:
Int x,y ;
Public:
Diem()
{
X=y=0;
}
Diem(int x1, int y1)
{
X= x1; y=y1;
}
Void in()
{
Cout << "(" << x << "," << y << ")" ;
}
} ;
Class dt
{
Private:
Diem d1, d2;
Int m;
Public:
Dt() : d1(), d2()
{
M=0;
}
Dt(int m1,int x1, int y1, int x2, int y2) : d1(x1,y1), d2(x2,y2)
{
M=m1;
}
Dt(int m1,diem t1, diem t2)
{
M=m1;
D1 = t1;
D2 = t2;
}
Void in()
{
Cout << "\n diem dau : "; d1.in();
Cout << "\n diem cuoi: "; d2.in();
Cout << "\n mau : " << m;
}
};
Void main()
{
Dt u, v(1,100,100,200,200), s(2,diem(300,300),
Diem(400,400)) ;
Clrscr();
U.in();
V.in();
S.in();
Getch();
}
Trong ví dụ này xét 3 lớp:
Diem (điểm)
Dtron (đường tròn)
Htron (hình tròn)
Lớp dtron có một lớp thành phần là lớp diem.
Lớp htron có 2 lớp thành phần là lớp dtron và lớp diem.
Trong lớp dtron đưa vào phương thức vẽ đường tròn.
Trong lớp htron đưa vào phương thức vẽ và tô mầu hình tròn.
Khi xây dựng phương thức của lớp bao cần sử dụng các phương thức của lớp thành phần.
//ct4_13.cpp
// thuoc tinh doi tuong
#include <conio.h>
#include <iostream.h>
#include <graphics.h>
Class diem
{
Private:
Int x,y ;
Public:
Diem()
{
X=y=0;
}
Diem(int x1, int y1)
{
X= x1; y=y1;
}
Int getx()
{
Return x;
}
Int gety()
{
Return y;
}
} ;
Class dtron // duong tron
{
Private:
Diem t ; // tam
Int r ;
Int m;
Public:
Dtron()
{
R=m=0;
}
Dtron(int x1,int y1,int r1,int m1): t(x1,y1)
{
M=m1; r=r1;
}
Int mau()
{
Return m;
}
Void ve()
{
Setcolor(m);
Circle(t.getx(),t.gety(),r);
}
};
Class htron
{
Private:
Dtron dt;
Diem d;
Int m;
Public:
Htron()
{
M=0;
}
Htron(int x1, int y1, int r1, int m1,
Int x, int y, int mt): dt(x1,y1,r1,m1), d(x,y)
{
M = mt;
}
Void ve()
{
Dt.ve();
Setfillstyle(1,m);
Floodfill(d.getx(),d.gety(),dt.mau());
}
} ;
Void main()
{
Int mh=0, mode=0;
Initgraph(&mh,&mode,"");
Setbkcolor(1);
Dtron dt(100,100,80,6);
Htron ht(300,300,150,15,300,300,4);
Dt.ve();
Ht.ve();
Getch();
Closegraph();
}